Ashley Kriel in rolprent verewig
2011-07-16 16:19
Die verhaal van die jong vryheidsvegter Ashley Kriel, wat in 1987 deur die veiligheidspolisie doodgeskiet is, word eersdaags in ’n dokumentêre rolprent vertel.
Nadine Cloete (24), die vervaardiger, was maar ’n jaar oud toe die 20-jarige Kriel op 9 Julie met koeëlgate in sy rug sterwend op ’n erf in Albaniestraat, Athlone, gelê het. Die Cloetes het destyds in Montana, naby Athlone, gebly.
Cloete sê sy wou al die jare weet presies wie Ashley Kriel was, dié jong man met die Che Guevara-baret “wat sulke vurige boodskappe kon lewer”.
Sy het in 2008 die jaarlikse Ashley Kriel-gedenkdiens deur die Instituut vir Geregtigheid en Versoening bygewoon. Toe sy daarna beeldmateriaal kry van mnr. Jimi Matthews, ’n televisieregisseur, waar Kriel in Afrikaans mense oor hul regte toespreek, het dit haar diep getref.
“Sy gunstelingkreet, ‘Aksie, kommandant’, het my hoendervleis gegee.”
Die rolprent handel nie oor politieke partye nie, sê sy, maar oor vryheid ten alle koste: ’n jong leier en sy stryd teen onreg, ondanks struikelblokke.
“Ashley se pa, Melvin, is in 1973 vermoor. Mense het net een beeld van die Kaap: tik, dwelms en misdaad. Ashley se voorbeeld leer jong mense dat hulle kan opstaan en weier om by bendes betrokke te wees. Sy woorde was: ‘As ons eers die geveg gewen het, moet ons nog die stryd wen.’
“Ek dink ons lewe nou in só ’n tyd, waar ons die stryd teen ekonomiese probleme moet wen.”
Die Nasionale Rolprent- en Videostigting en die skrywer Zubeida Jaffer, wat in die rolprent uit haar boek Our Generation voorlees, het geld geskenk vir die vervaardiging daarvan.
Dr. David Klatzow, ’n forensiese wetenskaplike, lewer ook sy insette. Hy staan in sy boek Steeped in Blood ’n hoofstuk aan die Kriel-moord af.
Cloete werk nou saam met Kriel se susters, me. Michelle Assure en me. Melanie Adams, en vriende soos mnr. Quentin en me. Debbie Michels en mnr. Gavin Adams. Kriel se ma, Ivy, is in 1995 oorlede.
Cloete hoop dat die fliek met die herdenking van Kriel se dood volgende jaar uitgereik sal kan word.
Assure (46), Ashley se oudste suster, het aan KaapRapport gesê die Kriel-familie is steeds ontevrede dat kapt. Jeffrey Benzien van die polisie se destydse eenheid teen terroriste in 1999 by die Waarheids-en-Versoeningskommissie amnestie gekry het.
“Benzien het nie oop kaarte in die kommissie gespeel nie. Die uitkoms van die nadoodse ondersoek, wat in die apartheidsjare gedoen is, is net so deur die kommissie aanvaar.
“Ons is nog baie ontsteld dat dit in die kommissie uitgekom het dat Ashley se hande agter sy rug geboei was toe hy in die rug geskiet is.”
Assure hoop dat haar broer “in mense se hart sal voortleef” – iets waartoe die rolprent sal bydra.
Meer oor Kriel:
* Lid van die jeugbeweging, burgerlike vereniging en interskoolkongres van Bonteheuwel. Stig die Bonteheuwel- militêre vleuel.
* Deel die verhoog met dr. Allan Boesak, destydse beskermheer van die United Democratic Front, en die vakbondleier Oscar Mpetha.
* Werk vir sakgeld by die dagblad Die Burger se verspreidings- afdeling.
* Sluit by Umkhonto We Sizwe aan en kry in 1985 en 1986 wapen-opleiding in Lesotho.