Branders: Lewendig dood

‘n Tante reageer op my vorige blog “Dood-lewendig” en wil te sê hê my medikasie is dalk te sterk. Tone down, sê sy.

Sê ek: jy is welkom om ‘n maand (nee, kom ons maak dit maar liewer ‘n week, dalk gel ons glad nie) lank by my te kom kuier (all expenses paid) mits jy bereid is om elke keer die trappe af te loop voordeur toe wanneer die klokkie lui. En dan is daar niemand, niemand om jou raak te praat nie.

En ja, ek vat jou punt oor my medikasie: een Berocca-bruistablet per dag is dalk ‘n bietjie heavy, van nou af sal ek dit halfeer en wag op beter resultate…

Nes jy daar sê: tone down.

Soos ek reeds geskryf het, sal daar wyshere wees wat meen ek is koekoes, laf, van die pad af, besig met spek-skiet ter wille van “ag shame, die arme Ian”. Iewers moes hy ‘n blog uitkrap en toe gaan sy verouderde verbeelding op ‘n skommel-lopie na waters waar daar rus was en hy gooi die hele rivier in ‘n verkeerde rigting. Hy, met sy eie hande en voorbarstige soeke na ‘n topic om oor te skryf. (Bron: my vorige blog in Rapport.)

Spek skiet, en ‘n halwe Berocca. Dis nou ek.

Die meeste aktiewe skrywers wat ek ken, en ek ken nogal ‘n klompie, maak nie soggens bacon gaar vir die voedselwaarde (al dan nie) wat hierdie ou varkrepies dan nou eintlik sou inhou of sou weerhou nie.  Dis maar net ‘n Wimpy- en Spur-ding: lemoensap, bacon en eiers en ‘n worsie of ‘n patty en ‘n gebraaide halwe tamatie en toast met kaas en marmelade en lekker koffie dra by tot jou uitskiet van die dag.

Niemand het gesê dis die lekkerste en beste ontbyt onder die opkomende son nie. Maar dis soos dit is. ‘n Gegewe.

Ja, oupa sou dalk ook nog sy skilpadjies en soet-suur-lewer en gisteraand se oorskiet kerrie-mince op sy oggend-bord wou sien, maar dit kan dalk net té dik vir ‘n vroeë cholesterol-oefening raak.

En dis hoe dit is met skryf. Jy kan óf fiksie fabriseer (lees: uit jou duim suig, verbeeldingsvlugte koester, spek skiet, hanna-hanna en gorrel-gorrel), óf jy kan jou op die nie-fiksie-pad begewe met al die daarmee gepaardgaande navorsing en/of feite tot jou beskikking. Óf jy kan die twee kombineer om brekfis op Vaalwater lateraan op Sterkwater te nuttig. By wyse van spreke.

Jy moet net toesien (en hoop)  dat die water nie goedsmoeds ewe skielik breek nie…

Skryf is in ‘n groot mate soos geloof: jy glo elke stukkie kossie op jou bord, selfs die mooimaak-blaarslaaitjie, is ‘n aanvulling van wat jy wil sê. Ja, jy gaan nie noodwendig als opeet nie, maar die egtheid van die spyse op jou tafel beteken nie daar is iets plastics tussen-in nie.

Ek is oud genoeg om te onderskei tussen ‘n stukkie bacon en ‘n patty, selfs al is albei van vark gemaak. En ervare genoeg en by my volle verstand om nie te sê my deurklokkie lui as dit nié gelui het nie.

Elke skrywer, hallo, het ook sy/haar mate van professionele trots. Net soos die sjefs wat ons brekfis vir ons maak… al is dit ‘n ge-ykte Wimpy-plattertjie.

Snaaks, daar is altyd op ‘n plaas ‘n ou koei met pap spene sonder melk wat ‘n mens maar aanhou omdat jy jammer vir haar is. Soveel jare, soveel kallers, soveel melk. Jy voel – en jy is verkeerd – sy is eintlik nog nooit behoorlik gespeen nie, sy is dan nog so mooi, so mak, jy kan koppie krap asof sy ‘n werfhond is.

Maar daar kom ‘n dag wanneer sy vir jou beduie: dis nou tyd, sy kan en wil nie meer nie. Haar oë raak groen gevlies, haar tong kan nie meer by die lek uitkom nie, haar neus is grof en droog met skubbe, haar bene vou-vou eenkant toe.

Dis dan die tyd. Die afskeid. Die finale koebaai. Ou slapspeen in haar maai.

No regrets.

Midde-in menswees ervaar ek dieselfde as koei-wees. Jy klou vas, jy suig vas, jy glo nie hierdie dag van koebaai sê gaan ooit verwerklik word nie.

En dan, opeens, kom die tyd, die afskeid, die finale koebaai. Jou beste vriend is dood.

Of nie?

Dít is wat ek in my vorige blog wou vergestalt het. Niks meer of minder nie, geloofwaardig al dan nie, brekfis is op die tafel…

Die skommelinge en stotelinge en skuiwery en snags-verskynings in my huis het my aanvanklik laat dink ek moet trek na Hot-As-Hell toe. Want die dood was lewendig and all there binne-in my beskermde koekon.

Eers het die sweet my oorval. Elke geluid, selfs ‘n duif wat koer in die nag het my die creeps gegee. Om nie te praat van die uile wat hoo-hoo hierdie tyd van die jaar op Vermont en Onrusrivier nie…

Toe die slaaploosheid. Linker-sy, regter-sy, rug, selfs maag-langs. Ek kan nie slaap nie. En dan kom die kamma wit ballonne en neem my hele kamer oor, soos reeds voorheen geskryf.

Uiteindelik praat ek met my sussie wat ‘n senior verpleegsuster by die Panorama-hospitaal in Parow is. Sy werk snags in ICU, sy ken mense, sy vertel van ‘n Hollandse kollega wat weet van waaroor ek vrees. Sy, die Hollandse antie, maak ‘n studie en studeer steeds in die onderwerp oor die lewe ná die dood.

Sy, die antie, vra my suster of die gestorwene ‘n lang man was. Hy was. Sy vra of hy ‘n prominente adamsappel gehad het. Hy het. Sy sê ek moet in die aand ‘n kers opsteek en met hierdie man praat en vir hom sê “hallo, dis nou verby, dis nou klaar, als is OK, jy hoef nie meer oor enigiets te worry nie, alles have been taken care of…”

En, sê die antie, praat met die ander “besoekers” en sê vir hulle babaai, julle is besig om jul welcome te overstay.

Ek doen presies dit. Een kers, een donker huis. En net ek wat hard-op praat.

Ek kon voel, ja, lag maar, hoe die bande en kettings van vashou en ek-wil-nie-loslaat-nie van my lyf afgeruk word.

Salige slaap het my wel gevang. Sedertdien geen ballonne, bokse of snaakse staanlampe nie. Die deurklokkie is stil. Ek het weer ‘n smaail op my gesig.

Ek is weer ek – met ‘n goeie brekfis en ‘n halwe Berocca per dag.