Kapitalisme se skyndood

Is kapitalisme dood? Dié debat wat die afgelope week by die Wêreld-Ekonomiese Forum in Davos gevoer is, is uiters belangrik, veral in Suid-Afrika, waar die debat oor nasionalisering bly woed. Die yslike mislukking van Kommunisme, asook die ewe groot mislukkings van nywerhede wat wêreldwyd genasionaliseer is, is nog vars in die geheue – en laat die vraag ontstaan waarom die debat nou weer opvlam.

Daar het egter die laaste paar jaar in lande soos China en Rusland ’n nuwe ekonomiese model ontwikkel, waar talle suksesvolle staatskorporasies (dikwels in vennootskap met die private sektor) ’n groot rol in die ekonomie speel.

Maatskappye waarin die staat ’n belang het, maak 80% van China se aandelebeurs uit en 62% van Rusland s’n.

Die vraag is waarom die staat nie ’n groter rol in die ekonomie kan speel nie, en minstens toesien dat die winste wat gegenereer word tot voordeel van die bevolking aangewend word, pleks daarvan om die superrykes nog ryker te maak.

So ’n nuwe stelsel kan net werk as daar ’n doeltreffende regering aan die bewind is en die betrokke land ’n gesonde werketiek het. In Suid-Afrika, die paradys van korrupsie, ondoeltreffendheid en onwerkbare politieke ideologieë, gaan dit op ’n grootskaalse ramp afstuur. In China word korrupte amptenare tereggestel.

Op lang termyn is dit steeds die private sektor wat die meeste welvaart en werk skep. Vir Suid-Afrika lê die antwoord daarin om die sakesektor toe te laat om juis dit te doen, sonder om hulle met rigiede arbeidswette, onhaalbare bemagtigingsvereistes, oormatige belasting en swak dienslewering aan bande te lê.