Afrikaner het twee goeie kaarte

’n Prominente Afrikanerleier het my onlangs gevra hoe Afrikaners hulself strategies moet posisioneer om ’n langtermyn-toekoms in Suid-Afrika te verseker.

Wat my betref is die politieke magsvakuum binne die ANC en regering die grootste huidige bedreiging vir die toekoms van die Afrikaner. So ’n vakuum ontstaan wanneer die regering nie voldoen aan arm swart Suid-Afrikaners se verwagtinge nie. Dit sal lei tot ’n afname in politieke steun vir die ANC.

As steun vir die ANC vinnig daal, kan een van twee scenario’s hom afspeel. Die eerste is dat ’n desperate regering ’n nuwe ingrypende beleidsraamwerk instel. Die tweede is dat ’n radikale politieke beweging daarin slaag om die ANC uit die kussings te lig.

In albei scenario’s is daar die risiko dat Afrikaners as ’n sondebok bestempel sal word vir die ekonomiese ongelykheid en armoede wat swart landsburgers beleef. In ’n vlaag van swart nasionalisme kan die regering beleidsveranderings instel wat die eiendomsregte en belegging- en sakebelange van Afrikaners bedreig.

Hieronder tel die onteiening van grond en ander bates en die bekendstelling van steeds strenger SEB-vereistes.

Gelukkig beskik die Afrikaners oor twee strategiese bates wat die ANC benodig om aan die bewind te bly. Die eerste is hul rol in die landbou en voedselproduksie en die tweede is hul bydrae tot belastinginkomste.

Weens die groeiende protesbeweging besef al hoe meer ANC-leiers dat die regering nie aan sy mense se verwagtinge voldoen nie. Sekere pragmatiese regeringsleiers besef dat beleidsverskuiwings wat huidige lewenstandaarde kan benadeel ’n ernstige politieke reaksie teen die staat inhou. Stygende voedselpryse of dalende belastinginkomste sal byvoorbeeld ’n regstreekse negatiewe uitwerking op swart mense se lewensgehalte hê en by die stembus ’n impak vir die ANC inhou.

Afrikanerleiers het dus die geleentheid om tot ’n beleid van konstruktiewe betrokkenheid met die regering toe te tree. So ’n beleid sal uit vier pilare bestaan:

* Eerstens om die Afrikaner se noodsaaklike bydrae tot die land se voedselproduksie en ekonomiese vooruitgang voortdurend te beklemtoon.
* Tweedens om uit te wys dat die ANC sonder Afrikaners se bydrae in ernstige politieke moeilikheid kan beland en selfs ’n landwye politieke opstand sal moet konfronteer.
* Derdens om te beklemtoon dat eiendomsreg en die oppergesag van die reg noodsaaklik is vir die volhoubaarheid van die Afrikaner se ekonomiese bydrae.
* Vierdens om gematigde swart leiers te beïnvloed om bogenoemde regte te handhaaf.

Konstruktiewe betrokkenheid het egter ook sy slaggate. As daar te naïef toegetree word, sal die regering die Afrikaner mislei en misbruik. Afrikanerleiers moet dus aan die regering beklemtoon dat hy sonder hul bydrae in ernstige moeilikheid is. Terselfdertyd sal pragmatiese en gematigde leiers binne die regering afgeskrik word as die toetrede te aggressief is.

Afrikanerleiers moet dus werk om ver-regses in hul midde te isoleer. Voorts moet hulle die versoeking weerstaan om te dreig en eerder deur vriendelike waarskuwings te werk gaan.