85% van Vrystaatse landbougrond in wit hande

2012-08-18 23:49

’n Bees staan in die veld in die Dewetsdorp-distrik in die Vrystaat. | Foto: Conrad Bornman

Lesersfoto’s Stuur vir ons jou foto's  ·  Stuur vir ons jou foto's

’n Oudit van 54% van álle grond in die Vrystaat het aan die lig gebring 85% van landbougrond in dié provinsie is in wit hande.

Dr. Jack Armour, Vrystaat Landbou se bedryfsbestuurder oor grondhervorming, het by navraag aan Rapport gesê die grondhervormingsproses in die Vrystaat, asook die Noord-Kaap en Noordwes, is ver agter vergeleke met die res van die land omdat dit nie ’n aanloklike vooruitsig is om in dié provinsies te boer nie.

Vrystaat Landbou het tussen April en Junie ’n grondoudit gedoen. Die afgehandelde 54% is gelykstaande aan 12,3 miljoen ha.

Die bevindings is:
* 85,1% van landbougrond word deur wit boere besit;
* 0,28% van grond is in buitelandse besit;
* 3,3% is in staatsbesit;
* 5,7% is in swart besit, waarvan 2,4% spruit uit grondhervorming en die orige 3,3% uit private transaksies; en
* 5,6% behoort aan onder meer kerke, myne en nie-regeringsorganisasies.

Volgens Armour sal die patroon van grondbesit nie veel verander nadat die oudit van die oorblywende 46% Vrystaatse grond afgehandel is nie.

Intussen het Gugile Nkwinti, minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, die afgelope week gesê die nasionale grondoudit sal nou ook grond in private besit insluit. Dié aankon­diging volg op die ANC se besluit op sy onlangse beleidskongres in Midrand dat die nasionale grondoudit teen Desember afgehandel moet wees.

Navorsing deur prof. Cherryl Walker, ’n sosioloog aan die Universiteit van Stellenbosch en kundige oor die geskiedenis van grondeienaarskap, toon net 68% – en nié 90% nie – van kommersiële landbougrond op die platteland wat in private besit is, moet vir grondhervorming in aanmerking kom.

Hoewel die meeste kommersiële landbougrond steeds in wit besit is, meen Walker en ­Armour die regering neem nie in ag dat die patrone van grondbesit inderdaad sedert 1994 stelselmatig verander het nie. Walker reken 15% van kommersiële landbougrond landwyd is reeds in die hande van betreklik welvarende swart mense.

Sy het per e-pos aan Rapport gesê dié syfers moenie gebruik word om grondhervorming teen te staan nie. Dit toon eerder grondhervorming moet versigtig aangepak word om maatskaplike geregtigheid en landelike ontwikkeling in ag te neem.

Armour sê daar moet klem gelê word op streekverskille om grondhervorming meer strategies aan te pak.

“As KwaZulu-Natal byvoorbeeld ’n mikpunt van 30% het vir grondhervorming en dit met 10% oorskry, moet dit straks ’n laer teiken vir die Vrystaat, Noord-Kaap of Noordwes kan beteken.”

Nkwinti het die afgelope week gesê R3,6 miljard is tussen April 2010 en Desember 2011 aangewend vir landwye ingryping by 595 vervalle grondhervormingsprojekte, waaronder 411 plase.

Vir Armour is daar hoop in die nuwe wetgewing oor ruimtelike beplanning en grondgebruik wat in die komende week in die parlement aangepak sal word.

“Ons het grondhervorming nodig. Die nuwe wetgewing skep die geleentheid om die regte grond met die regte gemeenskap te verbind sodat landbougrond volhoubaar produktief bly.”

Lees Rapport se kommentaarbeleid

Lewer kommentaar op hierdie artikel
12 reaksies
Lewer kommentaar
Kommentaar 0 oorblywende karakters

binne rapport

Weer
Ksd: 15-18°C Showers late. More sun than clouds. Mild. Pta: 11-31°C Sunny. Pleasantly warm.
Jhb: 12-26°C Sunny. Pleasantly warm. Bfn: 16-28°C High level clouds. Pleasantly warm.
Dbn: 16-29°C More sun than clouds. Warm. PE: 16-24°C Scattered showers. More clouds than sun. Mild.
7-dag-voorspelling...

Betrekkinge - Vind jou droomwerk

Eiendomme - Vind 'n nuwe huis

Reis - Besoek, Bespreek, Laat Waai!

Magical Massinga

Spend 5 nights at the gorgeous Massinga Beach Lodge in Mozambique and only pay for 4 from R13 220 per person sharing. Includes return flights, accommodation, transfers and romantic turndown.Book now!

Kalahari.com - doen vandag jou inkopies aanlyn

Kamptoerusting!

Ons het al die kamptoerusting wat jy nodig het teen pryse wat jou kop sal wegblaas. Gaan loer nou daarna!

Wees voorbereid vir Nasionale Braaidag!

Dit is nooit te vroeg om te begin voorberei vir Braaidag nie. Tref voorbereidings met al ons ongelooflike braai-gereedskap. Koop nou!

Koop 3 boeke & betaal vir 2

Die goedkoopste van die 3 boeke sal gratis wees. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Bepalings en voorwaardes geld. Koop nou!

Winskopie van die week!

Hisense se 40” ten volle HD LED-televisie nou R3999. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Kry tot 25% afslag op die 25 gewildste media-produkte!

Bespaar tot 25% op die jongste topverkopers van boeke, flieks, speletjies en musiek. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Winskopie van die week!

Hisense se 40” ten volle HD LED-televisie nou R3999. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Besoek www.kalahari.com vir miljoene boeke, musiek, DVD's, games & meer!