85% van Vrystaatse landbougrond in wit hande

2012-08-18 23:49

’n Bees staan in die veld in die Dewetsdorp-distrik in die Vrystaat. | Foto: Conrad Bornman

Lesersfoto’s Stuur vir ons jou foto's  ·  Stuur vir ons jou foto's

’n Oudit van 54% van álle grond in die Vrystaat het aan die lig gebring 85% van landbougrond in dié provinsie is in wit hande.

Dr. Jack Armour, Vrystaat Landbou se bedryfsbestuurder oor grondhervorming, het by navraag aan Rapport gesê die grondhervormingsproses in die Vrystaat, asook die Noord-Kaap en Noordwes, is ver agter vergeleke met die res van die land omdat dit nie ’n aanloklike vooruitsig is om in dié provinsies te boer nie.

Vrystaat Landbou het tussen April en Junie ’n grondoudit gedoen. Die afgehandelde 54% is gelykstaande aan 12,3 miljoen ha.

Die bevindings is:
* 85,1% van landbougrond word deur wit boere besit;
* 0,28% van grond is in buitelandse besit;
* 3,3% is in staatsbesit;
* 5,7% is in swart besit, waarvan 2,4% spruit uit grondhervorming en die orige 3,3% uit private transaksies; en
* 5,6% behoort aan onder meer kerke, myne en nie-regeringsorganisasies.

Volgens Armour sal die patroon van grondbesit nie veel verander nadat die oudit van die oorblywende 46% Vrystaatse grond afgehandel is nie.

Intussen het Gugile Nkwinti, minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, die afgelope week gesê die nasionale grondoudit sal nou ook grond in private besit insluit. Dié aankon­diging volg op die ANC se besluit op sy onlangse beleidskongres in Midrand dat die nasionale grondoudit teen Desember afgehandel moet wees.

Navorsing deur prof. Cherryl Walker, ’n sosioloog aan die Universiteit van Stellenbosch en kundige oor die geskiedenis van grondeienaarskap, toon net 68% – en nié 90% nie – van kommersiële landbougrond op die platteland wat in private besit is, moet vir grondhervorming in aanmerking kom.

Hoewel die meeste kommersiële landbougrond steeds in wit besit is, meen Walker en ­Armour die regering neem nie in ag dat die patrone van grondbesit inderdaad sedert 1994 stelselmatig verander het nie. Walker reken 15% van kommersiële landbougrond landwyd is reeds in die hande van betreklik welvarende swart mense.

Sy het per e-pos aan Rapport gesê dié syfers moenie gebruik word om grondhervorming teen te staan nie. Dit toon eerder grondhervorming moet versigtig aangepak word om maatskaplike geregtigheid en landelike ontwikkeling in ag te neem.

Armour sê daar moet klem gelê word op streekverskille om grondhervorming meer strategies aan te pak.

“As KwaZulu-Natal byvoorbeeld ’n mikpunt van 30% het vir grondhervorming en dit met 10% oorskry, moet dit straks ’n laer teiken vir die Vrystaat, Noord-Kaap of Noordwes kan beteken.”

Nkwinti het die afgelope week gesê R3,6 miljard is tussen April 2010 en Desember 2011 aangewend vir landwye ingryping by 595 vervalle grondhervormingsprojekte, waaronder 411 plase.

Vir Armour is daar hoop in die nuwe wetgewing oor ruimtelike beplanning en grondgebruik wat in die komende week in die parlement aangepak sal word.

“Ons het grondhervorming nodig. Die nuwe wetgewing skep die geleentheid om die regte grond met die regte gemeenskap te verbind sodat landbougrond volhoubaar produktief bly.”

Lees Rapport se kommentaarbeleid

Lewer kommentaar op hierdie artikel
12 reaksies
Lewer kommentaar
Kommentaar 0 oorblywende karakters

binne rapport

Weer
Ksd: 17-25°C Sunny. Mild. Pta: 5-23°C Sunny. Mild.
Jhb: 4-18°C Sunny. Mild. Bfn: 1-21°C Sunny. Mild.
Dbn: 8-22°C Morning clouds. Cool. PE: 12-25°C Sunny. Pleasantly warm.
7-dag-voorspelling...

Betrekkinge - Vind jou droomwerk

Reis - Besoek, Bespreek, Laat Waai!

Magical Massinga

Spend 5 nights at the gorgeous Massinga Beach Lodge in Mozambique and only pay for 4 from R13 220 per person sharing. Includes return flights, accommodation, transfers and romantic turndown.Book now!

Kalahari.com - doen vandag jou inkopies aanlyn

Kry tot 25% afslag op die 25 gewildste media-produkte!

Bespaar tot 25% op die jongste topverkopers van boeke, flieks, speletjies en musiek. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Bespaar R700 op die Hisense LED TV

Kry die Hisense 32” HD LED TV vir slegs R2499. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Nuwe musiek-CD’s & DVD’s teen R99 elk

Kry gewilde nuwe musiek-CD’s en DVD’s teen R99 elk. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Soos gesien op TV – Nuwe boeke teen slegs R199 elk

Kry besparings wat jou kop sal wegblaas op nuwe boektitels. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Bespaar tot 40% op modetoebehore

Bespaar tot 40% op uitgesoekte handsakke, beursies, horlosies, juwele en nog baie meer. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

The Real Meal Revolution (boek & e-boek)

Die doel van The Real Meal Revolution is om jou lewe te verander deur jou eetgewoontes te leer wat jou in beheer plaas van jou gewig en jou gesondheid. Bestel nou!

Besoek www.kalahari.com vir miljoene boeke, musiek, DVD's, games & meer!