ANC hersien beleid oor SEB

Die ANC is besig om sy beleid oor swart ekonomiese bemagtiging (SEB) te hersien sodat dit nie net ’n handjievol individue skatryk maak nie.

Jackson Mthembu, woordvoerder van die ANC, het Vrydag so aan Rapport gesê nadat die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIRV) aanbeveel het dat SEB geskrap word.

Die instituut sê dit is moeilik om te bepaal hoeveel geld al deur SEB-transaksies van hande verwissel het, maar inligting in die openbare domein wys die bedrag het tussen 1998 en 2008 op tussen R55 miljard en R600 miljard gestaan.

Van die voorste SEB-sakemanne in Suid-Afrika is Patrice Mo­tse­pe, miljardêr-eienaar van die mynkonglomeraat African Rainbow Minerals, Cyril Ramaphosa, adjunkpresident van die ANC, deur sy Shanduka-sakeryk, Tokyo Sexwale, minister van menslike nedersettings, deur sy Mve­la­phan­da-groep en Saki Macozoma, multi-miljoenêrsakeman.

Mthembu sê die ANC steun egter steeds SEB as ’n breë beleidsraamwerk.

“Ons sê al lank meer moet gedoen word in die toepassing daarvan. Trevor (Manuel, minister in die presidensie belas met die beplanningskommissie) sê al lank ernstige verbeteringe moet aan ons SEB-beleid gedoen word.

“Want as ons van breë-basis- ekonomiese bemagtiging praat, moet ons sien dat die massas daardeur bemagtig word en nie net ’n handjievol individue nie.

“Daarom werk ons komitee oor ekonomiese transformasie tans daaraan. Ons het vir hulle gesê SEB...moet ’n breë raamwerk wees wat almal bevoordeel wat deur die apartheid-ekonomie benadeel is.”

Dr. Anthea Jeffery, hoof van spesiale navorsing by die SAIRV, het aan Rapport gesê die miljarde rande se beleggings wat tot dusver met SEB-transaksies gemaak is, word nie as produktief gesien nie omdat dit net ’n handjievol bevoordeel het.

“SEB werk nie. Die regering probeer elke keer net die doelpale daarvan verskuif, maar ons kom nêrens.”

Luidens die instituut se voorlegging as deel van openbare kommentaar van die departement van handel en nywerheid se voorgestelde SEB-kodes, moet SEB in sy geheel geskrap en nie net “hervorm” word nie.

“Die regering moet eerder die ware uitdagings vir die bevordering van armes identifiseer en daaraan werk. Die ANC moet eerder die baie moeiliker take aanpak, soos om die onderwysstelsel te herstel, die arbeidsmark van streng regulering te bevry, internasionale mededinging aan te moedig en op te bou en Suid-Afrika baie aantrekliker vir direkte beleggers te maak,” lui die voorlegging.