Departement van openbare werk nie

Die verbeterings aan pres. Jacob Zuma se private tuiste by Nkandla in Zoeloeland was nie net peperduur nie, dit het heel moontlik ook met bedrog en korrupsie gepaardgegaan.

Ouditeure met top-veiligheidsklaring gaan dié verbeterings deur die departement van openbare werke ter waarde van meer as R200 miljoen nou ondersoek.

Die begroting vir die konstruksiewerk by Nkandla, asook verbeterings aan ministeriële ampswonings, is vervat in die departement se prestige-portefeulje, wat projekte van miljarde rande insluit.

Jeremy Cronin, adjunkminister van openbare werke, het die afgelope week in die parlement teenoor LP’s erken sy departement “is in groot moeilikheid”.

“Die OG het ’n ouditmening (vir die 2011-’12-boekjaar) weerhou. Daar is ernstige korrupsie en aanklagte teen senior personeellede. Ons is wanfunksioneel. Ons kan die moontlikheid dat die onkostes (by Nkandla) opgeblaas is, nie uitsluit nie,” het Cronin gesê.

Hoewel Paul Serote, uitvoerende hoof van die OG-kantoor, hom nie oor die Nkandla-projek wou uitspreek nie, het hy bevestig daar is geen finansiële beheer by openbare werke nie. Die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (PFMA) en regulasies vir tender- en verkrygingsprosedures “word oor die algemeen oortree”.

Die omvang van die finansiële wanbestuur in openbare werke en sy vier entiteite is grotesk:

* Die departement se eie ouditeure het in die 2011-’12-boekjaar R422 miljoen se onreëlmatige besteding in die finansiële state geopenbaar, maar die OG het tydens hul oudit nóg R906 miljoen se onreëlmatige transaksies blootgelê. Die totaal is R1,3 miljard.

* Voorts het die departement R44,2 miljoen se nuttelose en vrugtelose uitgawes gelys, maar die OG het nóg R194?miljoen se nuttelose en vrugtelose uitgawes uitgesnuffel. Al dié soort uitgawes vir die boekjaar beloop dus meer as R238,4 miljoen.

* ’n Verdere R24 miljoen se besteding was ongemagtig.

Anchen Dreyer, DA-LP en woordvoerder oor openbare werke, sê dit is “skokkend”.

Sy voer aan Thulas Nxesi, die minister wat ’n jaar gelede by die afgedankte Gwen Mahlangu-Nkabinde oorgeneem het, het nog nie veel uitgerig nie.

“Miskien is dié departement onherstelbaar. Miskien moet dit ontbind en van voor af opgebou word.”

Cronin sê dít is onmoontlik.

“Jy kan nie oor begin as jy nie weet waarmee jy sit nie. Ons weet nie eens watter bates ons het nie en dit waarvan ons weet, word nie onderhou nie.”

Nxesi het in ’n verslag aan die portefeuljekomitee oor openbare werke gesê hulle het die spesiale ondersoekeenheid R30 miljoen betaal om korrupsie te ondersoek.

Volgens hom het hy te laat by dié departement aangesluit om ’n wesenlike verskil in die genoemde boekjaar te maak.