Groen lig vir e-tol

Hoewel die regering gister die groen lig vir sy Gautengse e-tolstelsel gekry het, moet die toltariewe eers gepubliseer word voordat motoriste sal moet begin betaal.

Dit beteken dat tolgeld nie onmiddellik gehef sal kan word nie, maar wel binne dae, sodra die regering die tariewe in die Staatskoerant publiseer.

’n Bron na aan die geding het gister gesê alles is afgehandel en net die tariewe moet nog gefinaliseer word. Ook ander administratiewe kwessies, soos die vervolging van nie-betalers, is opgelos, het die bron gesê.

“Uiteraard gaan daar baie oortreders wees, maar ons beplan nie om, sê maar, 70 000 dagvaardings per dag uit te reik nie. Die aanvanklike teiken sal die ernstige oortreders wees.

“’n Toetslopie met die hele stelsel vroeër vanjaar het bewys dat dit 100% funksioneer,” het die persoon gesê.

Die hof het gister die interdik tersyde gestel wat die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap (Sanral) tydelik verbied het om tolgeld op Gautengse hoofweë te hef hangende die aanhoor van die hersieningsaansoek oor die hele stelsel in die hooggeregshof in November.

Regter Bill Prinsloo het die interdik op 28 April in die hooggeregshof in Pretoria op versoek van die Bondgenootskap Teen Stedelike Tol (Outa) toegestaan.

Die agt regters van die konstitusionele hof het in hul eenparige uitspraak baie klem gelê op die grondwetlike beginsel van skeiding van magte. Hulle het ook gesê die regering se beleid is dat die tolpaaie deur tolgeld betaal moet word en nie deur ander heffings nie. Dit is ’n heeltemal wettige besluit.

Wayne Duvenage, woordvoerder van Outa, het gister gesê die e-tolstelsel kan nie vinnig ingestel word nie, ondanks gister se uitspraak.

“Daar is nog te veel wettige en administratiewe kwessies wat eers opgelos moet word, soos die tariewe en die vervolging van nie-betalers.”

Woordvoerders van adj.pres. Kgalema Motlanthe, die tesourie, die departement van vervoer en Sanral was nie bereid om te sê wanneer die stelsel van krag sal word nie.

Pieter Conradie, Outa se regsverteenwoordiger, het gesê die uitspraak beïnvloed Outa se saak vir die hersiening van die stelsel glad nie.

“Die uitspraak het oor die interdik gehandel, nie die oorweging van die meriete van die hele stelsel nie.”

Duvenage het gesê Outa is bekommerd dat Gautengse motoriste se stemme nie gister in die hof gehoor is nie.

“Ons is steeds vol vertroue dat ons saak vir die hersieningsverhoor sterk is.”

Burgerregte-organisasies, opposisiepartye en vakbonde het sterk uitgevaar teen die beslissing.

Zwelinzima Vavi, hoofsekretaris van Cosatu, het in Midrand gesê die regering durf nie waag om die stelsel nou te aktiveer nie, berig Maryna Lamprecht.

“Indien hy dit doen, sal Cosatu die regering met alle mag tot ons beskikking teenstaan.

“Dit is vir ons ’n kwessie van nasionale belang.

“Ons is gekant teen die beginsel dat gewone mense ’n tarief moet betaal elke keer wat hulle ’n begrafnis bywoon of werk toe gaan.”

Thabo Masebe, Motlanthe se woordvoerder, het gesê hulle verwelkom die uitspraak, “maar ons moet dit eers nagaan”.