Heffings: ‘Zuma moet ook betaal’
2013-01-20 00:02
- Artikelopsies
- Deel
- Kry Rapport op
Wetgewing wat bewoners van tradisionele stamgrond in Suid-Afrika van munisipale heffings vrystel, moet dringend hersien word.
So meen kenners oor veral die eienaars van peperduur huise op stamgrond, soos pres. Jacob Zuma wat geen munisipale heffings op sy Nkandla-landgoed betaal nie.
Die mees onlangse syfers van Statistieke Suid-Afrika (SSA), wat die afgelope Donderdag in Johannesburg bekend gemaak is, toon dat sowat 14 miljoen Suid-Afrikaners op stamgrond woon.
Van hulle bly 69,3% in formele huise, het 76,5% toegang tot elektrisiteit en 75,4% tot lopende water.
Die provinsies met die meeste inwoners op stamgrond is Limpopo, KwaZulu-Natal (KZN) en die Oos-Kaap.
Zuma se Nkandla-landgoed in kwaNxamalala is op ’n deel van die 2,8 miljoen ha grond in KZN wat aan die Ingonyama-trust van koning Goodwill Zwelethini behoort.
Die stamgronddebat het opgevlam nadat die gemeenskapskoerant uMngeni News in Howick in KZN berig het Zuma betaal luidens die Nkandla-eiendomswaardasierol geen munisipale heffings vir Nkandla nie.
’n Kenner het aan Rapport gesê die munisipale heffings van ’n soortgelyke residensiële ontwikkeling van bykans R300 miljoen in Pretoria sal sowat R220 000 per maand beloop, “maar baie minder in ’n afgeleë landelike gebied soos Nkandla”.
Martin Fitchet, ’n direkteur van Knight Frank SA, ’n eiendomswaarderingsfirma, het aan Rapport gesê stamgrond hoef ingevolge die Wet op Munisipale Heffings van 2004 nie vir munisipale heffings-doeleindes gewaardeer te word nie.
“Stamgrond word deesdae egter al hoe meer gebruik om luukse huise van miljoene rande op te bou.
Daarom is daar ’n sterk gevoel dat die wetgewing wat dit reguleer, uit regverdigheid hersien moet word.”
Hy sê townships grens deesdae aan stamgrond.
“Daar is geen verskil nie omdat inwoners van stamgrond dieselfde munisipale dienste as dié in die townships ontvang.”
Ben Espach, ’n direkteur van Rates Watch en ’n munisipale eiendomsbelastingskenner, sê mense op stamgrond besit nooit die grond nie en het net ’n reg om dit te bewoon.
Die Ingonyama-trustraad sê in sy 2010-’11-verslag hy sien nie die nodigheid om sy grond te laat waardeer nie omdat dit ’n verkwisting van geld sal wees.
Dr. Rob Langner van die waarderingskonsultasiefirma Mass Appraisal Consultants in KZN sê die vrystelling van munisipale heffings van veral Zuma is tans ’n groot besprekingspunt onder inwoners.
“Hoekom word mense soos Zuma daarvan vrygestel?”
Die departement van samewerkende regering en tradisionele sake het teen druktyd nie oor die aangeleentheid gereageer nie.