Inval van die goggas

Celinda Groenewald in Johannesburg

celinda.groenewald@rapport.co.za

Jy slaap moontlik saam met die vyand.

Nee, nie jou lewensmaat nie, maar ’n klein gedrog met ’n groot byt wat hom dik suip aan mensebloed.

En hulle teel tans teen ’n gewel­dige tempo aan in Suid-Afrikaanse huise en hotelkamers…

Weeluise, of bedgoggas, soos hulle ook algemeen bekend staan, is skaars 5 mm lank, maar is ’n verskrikking tussen die lakens. En waar daar een is, is daar baie?…

Volgens me. Nathalie LeBlond, bemarkingsbestuurder van die Rentokil-plaagbeheerfirma, ervaar hulle sedert Maart verlede jaar ’n toename van meer as 300% in die voorkoms van weeluise.

“As ons die inkomste wat ons in Februarie 2010 deur die bestryding van bedgoggas verdien het met dié van Februarie 2009 vergelyk, is die toename groter as 500%,” sê LeBlond.

Rentokil ervaar veral in Kwa­Zulu-Natal en in kleiner plekke soos George en Bloemfontein ’n toename in die vraag na hul dienste.

In die verlede is bedgoggas met DDT beheer, maar weens die verbod op die gebruik van dié gifstof en strenger regulasies ten opsigte van die gebruik van alle chemiese middels het die goggas ’n bevolkingsontploffing ondergaan.

Danksy laekoste-lugvervoer reis meer mense oor lang afstande en die insekte reis te lekker saam.

Bedgoggas soek snags jou bloed. Bedags kruip hulle weg in matrasse, agter muurpapier en ligskakelaars, in krake in pleister en planke, in matte, skoene en enige ander plek waar hulle kan inwriemel.

Snags word hulle deur die hitte en koolstofdioksied (asem)-uitskeiding van warmbloediges gelok.

Dan maak hulle hul tuis op die naaste stukkie mensvel vir ’n buffet-ete.

Die bytplek kan opswel, rooi en jeukerig word of ’n allergiese reaksie by sommige mense veroorsaak, maar volgens die Amerikaanse sssosiasie vir omgewingsgesondheidsdienste is daar geen bewyse daarvoor dat bedgoggas siektes versprei nie.

In die “maer tye” kan ’n weeluis tot 20 maande lank oorleef sonder ’n maaltyd. Die algemeenste wanopvatting is dat slegs “vuil” plekke ’n teelaarde vir weeluise is.

“Enige area wat baie besoekers onthaal kan bedgoggas kry. Hulle tref geen onderskeid tussen ’n vyfsterhotel en ’n gewone huis nie,” waarsku LeBlond.

Die goggas kan van die een plek na die ander duimry in bagasie of selfs op mense.

Weeluise regoor die land lek waarskynlik hul mikroskopies klein lippe af vir volgende maand se verwagte instroming van derduisende sokkertoeriste?