Jonges: Eerder g’n werk as lae salaris

Weens werkloosheid sal tienduisende jong Suid-Afrikaners vasgevang bly in die lewe van adolessente: afhanklik van hul ouers en onder dié se dak.

Só het die Sentrum vir Ontwikkeling en Ondernemerskap (CDE) in ’n onlangse studie bevind.

In nog ’n studie word die gevolgtrekking gemaak die regering se pogings die afgelope twee dekades om die jeug te bevry, het byna geen uitwerking gehad nie.

Luidens die CDE-studieverslag verkies duisende jong mense dit om eerder tuis te bly as om los werkies te doen. Die studie se doel was om vas te stel hoe jong Suid-Afrikaners oor die weg kom sonder ’n vaste werk.

Dr. Hylton White, senior dosent in sosiale antropologie aan Wits wat etnografiese navorsing in KwaZulu-Natal gedoen het, het bevind jong mense beskou werk nie as ’n manier om ’n basiese bestaan te kan voer nie.

“As die werk hulle nie in staat sal stel om te kan trou en ’n woonplek te bekom nie, stel baie mans nie daarin belang om werk te soek nie,” skryf White. “Vandaar die neiging onder mans om weg te stap van ’n werk met ’n lae salaris, ondanks die hoë vlak van werkloosheid in hul gemeenskap.”

Talle jong mense in arm gemeenskappe en swak skole en wie se ouers nog nooit gewerk het nie, sal dalk hul hele lewe sonder werk deurbring.

“Hulle het, indien enige, min toegang tot sosiale netwerke wat hulle aan werkgeleenthede kan koppel,” lui die verslag.

Prof. Jeremy Seekings, dosent in politieke studies en sosiologie aan die Universiteit van Kaapstad, het in sy studie bevind kontakte speel ’n belangrike rol daarin om werk te kry.

Volgens Seekings gebruik bevoorregte, oorwegend wit jong mense in die Kaapse metropool (waar hy sy studie gedoen het) hul kontakte om werk te kan kry. Mense sonder sulke kontakte kry maar swaar.

Minderbevoorregte jong mense word gekniehalter deur ’n gebrek aan werk- etiek en begrip van die arbeidsmark.

“Die meeste jong mense uit arm woonbuurte wat die skool voor matriek verlaat, sê hulle sal nie ’n werk as huiswerker teen R900 per maand aanvaar nie, maar omtrent almal sal ’n werk met ’n hoër salaris aanvaar,” sê Seekings.

“Dit wil voorkom of dié jong mense hulself in die voet skiet, want dié is die soort werk wat hulle die waarskynlikste sal kry.”