R150 per dag? ‘Dit is nag!’

2012-11-17 23:28

Pieter de Kock stap deur die wingerd van die Exhex-boerdery in De Doornswat deur stakende plaaswerkers aan die brand gesteek is. | Foto: Jaco Marais

Lesersfoto’s Stuur vir ons jou foto's  ·  Stuur vir ons jou foto's

’n Minimum plaaswerkerloon van R150 per dag is vergesog, ’n droombedrag en gaan grootskaalse werkverliese meebring en landboumeganisasie bespoedig. Daarby gaan dit opkomende boere se pogings om hul boerderye op dreef te kry vernietig.

Dit is die reaksie van boere en landbouorganisasies op die eise van plaaswerkers in die Wes-Kaap dat hul nasionaal vasgestelde minimum loon van R70 tot R150 per dag verhoog word.

Druiweboere wat die afgelope week erg getref is deur die stakings sê meganisasie is iets waarna lankal gekyk word, maar nou, ná die protesoptrede, nog gouer ondersoek gaan word.

Sou Mildred Oliphant, die minister van arbeid, ’n bedrag van R150 ná samesprekings vasstel, gaan dit heel eerste lei tot afdankings van plaaswerkers.

“Wes-Kaapse wynboere ondersoek al ’n geruime tyd meganisasie, en veral nou weer ná die gewelddadige protesaksies in die landboubedryf,” sê Rico Basson, uitvoerende direkteur van ­Vinpro, spreekbuis van Wes-Kaapse wynboere.

“Die omvang van die looneise is onrealisties en onbekostigbaar vir die gemiddelde produsent. Dat arbeidskoste reeds so ’n groot persentasie van die bedryfskoste verteenwoordig, noodsaak produsente om toenemend na meganisasie te kyk.”

Die meeste wynboere betaal reeds gemiddeld 20% tot 40% meer as die nasionaal vasgestelde minimum loon vir plaaswerkers, sê hy.

Volgens Michael Laubscher, voorsitter van die Hexvallei-tafeldruifvereniging (HTA), sal enige loonverhoging beslis tot afdankings lei.

“Al die boere betaal meer as R70 per dag. As een dit nie doen nie, moet hy na vore tree.”

Minder as 6% van die plaaswerkers word deur vakbonde verteenwoordig, sê hy.

“Skielik is daar baie vakbonde om die tafel wat beweer hulle het ’n mandaat van die werkers. Cosatu was nooit in enige vorm betrokke in die vallei nie. Nou maak hy sy stem dik hier.

“Vakbonde het geen houvas op plaaswerkers nie. Hulle soek loonverhogings en wil nuwe lede werf, deur intimidasie.”

Volgens Basson word die produktiwiteit van arbeid teenoor “meer doeltreffende” meganisasie daagliks ondersoek.

“In sekere gevalle is daar reeds bewyse meganisasie is op lang termyn goedkoper as handearbeid. Ál meer produsente oorweeg dit.

“Die werklikheid is dat, gemiddeld, die wynprodusente geen of baie min wins maak.”

Pieter de Kock, eienaar van die plaas Exhex-boerdery in De Doorns, sê as die minimum loon tot R150 verhoog word, kan hy “oppak, my werkers afdank en die plaas sluit”.

Hy sê ’n ekonomiese peiling wat in 2011 van sowat 39 plase in die Hexvallei deur Frudata SA gedoen is, toon ’n verhoging van die minimum loon hou verreikende negatiewe gevolge in wat werkskepping betref.

De Kock het 10 ha wingerd verloor toe stakers dit aan die brand gesteek het. Hy skat sy verlies op R2,5 miljoen.

Volgens ’n boer van Robertson is R150 “’n droombedrag”.

“Dis nie dat jy ’n klomp geld in jou donnerse sak druk nie. My trekkers is flenters. Ons sit nog met wyn wat nie verkoop is nie.

“As ons meer moet betaal, halveer ek my plaas en my werkmag, haal wingerde uit en plant weiveld vir beeste.”

Volgens Vaaltyn Pieterse, direkteur van die swartbemagtigingsboerdery Siyazama-Klipland-boerdery, word sy 60 werkers R75 per dag betaal.

Pieterse sê Siyazama sal moet toemaak as die minimum loon tot R150 verhoog word.

“Siyazama sal dan moet teruggaan na ryk kommersiële boere.

“Die R150 is ons kopseer. Ons is nuwe boere. Ons moet vorentoe én op. Mense besef nie die hoë landboubedryfskoste nie.”

Lees Rapport se kommentaarbeleid

Lewer kommentaar op hierdie artikel
199 reaksies
Lewer kommentaar
Kommentaar 0 oorblywende karakters

binne rapport

Weer
Ksd: 11-19°C Sunny. Mild. Pta: 1-19°C Sunny. Mild.
Jhb: 0-14°C Sunny. Refreshingly cool. Bfn: -1-15°C Sunny. Refreshingly cool.
Dbn: 14-19°C Afternoon clouds. Cool. PE: 10-16°C Showers early. Morning clouds. Cool.
7-dag-voorspelling...

Betrekkinge - Vind jou droomwerk

Eiendomme - Vind 'n nuwe huis

Reis - Besoek, Bespreek, Laat Waai!

Magical Massinga

Spend 5 nights at the gorgeous Massinga Beach Lodge in Mozambique and only pay for 4 from R13 220 per person sharing. Includes return flights, accommodation, transfers and romantic turndown.Book now!

Kalahari.com - doen vandag jou inkopies aanlyn

Kry tot 25% afslag op die 25 gewildste media-produkte!

Bespaar tot 25% op die jongste topverkopers van boeke, flieks, speletjies en musiek. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Bespaar R700 op die Hisense LED TV

Kry die Hisense 32” HD LED TV vir slegs R2499. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Nuwe musiek-CD’s & DVD’s teen R99 elk

Kry gewilde nuwe musiek-CD’s en DVD’s teen R99 elk. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Soos gesien op TV – Nuwe boeke teen slegs R199 elk

Kry besparings wat jou kop sal wegblaas op nuwe boektitels. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Bespaar tot 40% op modetoebehore

Bespaar tot 40% op uitgesoekte handsakke, beursies, horlosies, juwele en nog baie meer. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

The Real Meal Revolution (boek & e-boek)

Die doel van The Real Meal Revolution is om jou lewe te verander deur jou eetgewoontes te leer wat jou in beheer plaas van jou gewig en jou gesondheid. Bestel nou!

Besoek www.kalahari.com vir miljoene boeke, musiek, DVD's, games & meer!