'Mighty' manne dikwels = onderdanige vroue

2012-10-07 00:24

Elize Morkel

Lesersfoto’s Stuur vir ons jou foto's  ·  Stuur vir ons jou foto's

Dit is baie moeilik om te argumenteer met Angus Buchan, wat onomwonde verklaar: “Ek haat dit om te hoor vroue word verbaal of ­fisiek mishandel omdat mans die kat aan die stert beet het.”

Hoe stry jy met iemand wat met die gesag van God en die Bybel praat? Hoe durf ek verskil van ’n invloedryke Christenman, wat die moed het om hom uit te spreek teen geweld teen vroue – dit terwyl daar in kerke so selde oor hierdie onderwerp gepreek word?

Ons deel immers ’n diepe besorgdheid oor die afmetings van geweld teen vroue in die Suid-Afrikaanse samelewing, ook in Christelike huishoudings.

Tog verskil ons radikaal van mekaar oor die redes vir geweld.

Om die redes te verstaan moet mens ook die wyse verstaan waarop mans se mag gevorm en in stand gehou word omdat mans­mag die kern vorm van geweld teen vroue.

Talle studies dui daarop dat die beginsels van mans se “hoofskap” en die onderwerping van vroue aan mans in die meeste godsdienste en kulture regstreeks verbind kan word met geslagsgegronde geweld en, nog meer ontstellend, met vroue se besluit om in gewelddadige huwelike te bly.

Daar word drie maniere onderskei waarop mansmag gevestig word. Die eerste, en mees ooglopende, is brute krag soos uitgedruk in fisieke geweld.

Die tweede is die ideologie van hiërargie wat mans se hoofskap afdwing in die huis, as leiers en meerderes in die beroepswêreld, organisasies en kerk.

Derdens word mans se mag deur middel van taal in stand gehou. In ons alledaagse taalgebruik word dualismes in stand gehou wat mans beskryf as “sterk” en vroue as “swak”, of mans as “rasioneel” en vroue as “emosioneel”.

Hoewel Buchan nooit sal identifiseer met die eerste vorm van mag nie, is hy beslis van mening dat die hervestiging van laasgenoemde twee vorme van mans- mag vir gewone mans noodsaaklik is om “God se natuurlike orde” vir verhoudings te hervestig.

Sy taalgebruik is dié van oorwinning, mag en krag – soos die duidelikste gereflekteer word in die naam van die Mighty Men-beweging. Buchan stel die hiërargiese verhoudings tussen mans en vroue op en herbevestig die idee van dualistiese geslagsrolle.

Sy remedie vir mans “wat die kat aan die stert beet het”, is om hulle baie ernstig te vermaan om hul hoofskap met verantwoordelikheid te beklee.

Wat die kritiek op Buchan se benadering bemoeilik, is die feit dat baie vroue daarvan getuig dat hul mans inderdaad daarin slaag om met groter verantwoordelikheid in hul huwelik en gesin op te tree ná afloop van Mighty Men-byeenkomste.

En tog kan ek nie die uitgebreide navorsing, sowel as my persoonlike ervaring as sielkundige, ignoreer nie. Dit dui daarop dis die gebrek aan onderdanigheid by vroue wat dikwels lei tot geweld.

Dit is die oortuiging dat mans die hoof van die huis is wat dikwels maak dat vroue geweld nie bevraagteken nie, maar in gewelddadige verhoudings bly.

Dít bly ’n ernstige gevaar, wat my sterk laat standpunt inneem teen Buchan.

Is daar ’n plek vir manne-bewegings om geweld teen vroue te kan hanteer? Ja, natuurlik het ons positiewe manne-bewegings nodig en daar is maniere om mans te help wat hulle aan geweld skuldig maak.

Prof. Sarojini Nadar van die Universiteit van KwaZulu-Natal help my met drie voorstelle na aanleiding van haar kritiek op die Mighty Men-beweging.

Eerstens stel sy ’n dekonstruksie van manlikheid binne die akademie en praktyk voor sodat mans se identiteit verstaan kan word binne die konteks van, byvoorbeeld, ongelyke magstrukture van geslag, ras, seksualiteit en klas. Dit sou kon bydra tot sosiale aksies en verandering.

Tweedens kan ideologieë van hoofskap vervang word deur waardes van vennootskap, wederkerigheid en insluiting.

In die derde plek wys sy op die positiewe rolmodel wat Jesus se uitdrukking van manwees op aarde vir ons bied. Jesus het aan die manne van sy tyd ’n alternatiewe manlikheid gewys; een wat nie net verskille verdra nie, maar dit omarm; een wat gegrond is op wederkerigheid eerder as oorheersing, vennootskap eerder as hiërargie en, eerstens, op liefde eerder as mag.

Dr. Elize Morkel is ’n kliniese sielkundige van Somerset-Wes.

Lees Rapport se kommentaarbeleid

Lewer kommentaar op hierdie artikel
66 reaksies
Lewer kommentaar
Kommentaar 0 oorblywende karakters

binne rapport

Weer
Ksd: 13-15°C Rain late. More clouds than sun. Cool. Pta: 3-21°C Sunny. Mild.
Jhb: 5-14°C Sunny. Refreshingly cool. Bfn: 0-10°C Sunny. Cool.
Dbn: 13-19°C More sun than clouds. Cool. PE: 11-17°C Showery. More sun than clouds. Mild.
7-dag-voorspelling...

Betrekkinge - Vind jou droomwerk

Konsultante

Randburg
New East Consulting Services (Pty) Ltd
R5 000 - R35 000 Per Month

Afrikaans Sales People needed

Pretoria
New East Consulting Services (Pty) Ltd
R10 000 - R15 000 Per Month

Afrikaans Sales People needed

Hatfield
New East Consulting Services (Pty) Ltd
R10 000 - R15 000 Per Month

Eiendomme - Vind 'n nuwe huis

Reis - Besoek, Bespreek, Laat Waai!

Magical Massinga

Spend 5 nights at the gorgeous Massinga Beach Lodge in Mozambique and only pay for 4 from R13 220 per person sharing. Includes return flights, accommodation, transfers and romantic turndown.Book now!

Kalahari.com - doen vandag jou inkopies aanlyn

Tablet Asus Nexus 7'' 3G met 32GB nou R1 999

Kry die Nexus 7”-tablet met Wifi & 3G vir slegs R1 999 en bespaar R500! Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Plaas ’n voorafbestelling vir die Xbox One

Die vermaaksentrum wat jou alles-in-een bied – regstreekse TV, flieks, sosiale netwerke en speletjies. Plaas jou voorafbestelling nou!

Tot 50% afslag op haarsorgprodukte!

Bespaar tot 50% op professionele haarsorgprodukte by kalahari.com. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Nuwe e-boeke beskikbaar!

Maak jou gereed vir ’n lekker leeservaring wat e-boeke insluit soos Good Morning, Mr Mandela; Laaste dans, Drienie; Die brug na Haven en nog baie meer. Koop nou!

Hisense Infinity Prime-slimfoon

Bespaar R1 000 op die Hisense Infinity Prime 1-slimfoon. Nou R1 999. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!