PW: Rubicon-kinkel onthul

2012-10-28 00:01

Lesersfoto’s Stuur vir ons jou foto's  ·  Stuur vir ons jou foto's

Oudpres. PW Botha se Rubicon-toespraak in 1985 word deur baie kommentators gesien as die begin van die einde van sy bewind en een wat die land oneindige ekonomiese skade berokken het.

In ’n nuwe boek, Die laaste Afrikanerleiers, bied die Stellenbosse historikus Hermann Giliomee nou opspraakwekkende nuwe bewyse dat Botha se oordeel voor dié katastrofiese toespraak aangetas was deur ’n beroerte wat hy vroeër daardie jaar gehad het.

Hy skryf dat Botha in Maart 1985 ’n beroerte gehad het waarvan net sy naaste familielede, ’n handjievol top-amptenare en dokters geweet het.

Selfs sy kabinetskollegas is in die duister gehou, hoewel sommige later snuf in die neus gekry het. (Botha het ’n paar jaar later, in Januarie 1989, weer ’n beroerte gehad wat tot sy uittrede gelei het.)

Volgens die Kaapse neurochirurg prof. Kay de Villiers, wat Botha se breinskanderings destyds gesien en die oudpresident se siektetoestand aan Giliomee bevestig het, gaan dié soort beroerte dikwels gepaard met sielkundige versteurings wat die inhibisie van, byvoorbeeld, woedeuitbarstings kan verminder.

In Augustus 1985, ’n paar maande ná die beroerte en enkele dae voor sy toespraak voor die Natalse NP-kongres (wat ­later as die Rubicon-toespraak bekend sou staan), het die kabinet by die Ou Sterrewag in Pretoria vergader. Hier is verreikende hervormingsinisiatiewe bespreek – inisiatiewe wat die land se internasionale kritici sou oortuig dat die NP-regering ernstig daaroor is om uit die doodloopstraat te kom waarin hy beland het.

Giliomee skryf Botha ­het tydens dié gesprekke niks gesê nie, ’n stilswye wat deur hervormingsgesinde kabinetslede soos Pik Botha en Chris Heunis beskou is as ’n aanvaarding van die voorstelle op die tafel.

Ná die vergadering het amptenare in die departemente van sowel Pik Botha as Heunis begin werk aan ’n konseptoespraak vir die Natalse kongres. Boonop het Pik Botha begin om internasionaal afwagting te skep dat dramatiese hervormings aan die kom was.

Die uiteinde van die gebeure is welbekend. Botha het die hervormingsgesinde toespraak wat vir hom geskryf is, verwerp met die woorde: “Ek sal my eie toespraak hou.”

Sy toespraak op 15?Augustus 1985 het Suid-Afrika uiteindelik in diep finansiële moeilikheid laat beland met miljarde rande wat landuit gevloei het.

Giliomee skryf: “Miskien – en dis... net bespiegeling – het hy ag geslaan op doktersbevele om nie in argumente betrokke te raak (tydens die Sterrewagvergadering) wat hom sy humeur sou laat verloor nie.”

Giliomee meen Botha se iesegrimmige reaksie het aan onverantwoordelikheid gegrens.

“Dit het ook die taak veel moeiliker gemaak om ’n meer gelyke skikking te vind as die een wat uiteindelik onderhandel is.” ­

Die laaste Afrikanerleiers: ’n ­Opperste toets van mag word gepubliseer deur Tafelberg.


Lees Rapport se kommentaarbeleid

Lewer kommentaar op hierdie artikel
21 reaksies
Lewer kommentaar
Kommentaar 0 oorblywende karakters

binne rapport

Weer
Ksd: 11-19°C Sunny. Mild. Pta: 1-19°C Sunny. Mild.
Jhb: 0-14°C Sunny. Refreshingly cool. Bfn: -1-15°C Sunny. Refreshingly cool.
Dbn: 14-19°C Mostly sunny. Cool. PE: 10-16°C More sun than clouds. Cool.
7-dag-voorspelling...

Betrekkinge - Vind jou droomwerk

Eiendomme - Vind 'n nuwe huis

Reis - Besoek, Bespreek, Laat Waai!

Magical Massinga

Spend 5 nights at the gorgeous Massinga Beach Lodge in Mozambique and only pay for 4 from R13 220 per person sharing. Includes return flights, accommodation, transfers and romantic turndown.Book now!

Kalahari.com - doen vandag jou inkopies aanlyn

Kry tot 25% afslag op die 25 gewildste media-produkte!

Bespaar tot 25% op die jongste topverkopers van boeke, flieks, speletjies en musiek. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Bespaar R700 op die Hisense LED TV

Kry die Hisense 32” HD LED TV vir slegs R2499. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Nuwe musiek-CD’s & DVD’s teen R99 elk

Kry gewilde nuwe musiek-CD’s en DVD’s teen R99 elk. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Soos gesien op TV – Nuwe boeke teen slegs R199 elk

Kry besparings wat jou kop sal wegblaas op nuwe boektitels. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Bespaar tot 40% op modetoebehore

Bespaar tot 40% op uitgesoekte handsakke, beursies, horlosies, juwele en nog baie meer. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

The Real Meal Revolution (boek & e-boek)

Die doel van The Real Meal Revolution is om jou lewe te verander deur jou eetgewoontes te leer wat jou in beheer plaas van jou gewig en jou gesondheid. Bestel nou!

Besoek www.kalahari.com vir miljoene boeke, musiek, DVD's, games & meer!