PW: Rubicon-kinkel onthul

2012-10-28 00:01

Lesersfoto’s Stuur vir ons jou foto's  ·  Stuur vir ons jou foto's

Oudpres. PW Botha se Rubicon-toespraak in 1985 word deur baie kommentators gesien as die begin van die einde van sy bewind en een wat die land oneindige ekonomiese skade berokken het.

In ’n nuwe boek, Die laaste Afrikanerleiers, bied die Stellenbosse historikus Hermann Giliomee nou opspraakwekkende nuwe bewyse dat Botha se oordeel voor dié katastrofiese toespraak aangetas was deur ’n beroerte wat hy vroeër daardie jaar gehad het.

Hy skryf dat Botha in Maart 1985 ’n beroerte gehad het waarvan net sy naaste familielede, ’n handjievol top-amptenare en dokters geweet het.

Selfs sy kabinetskollegas is in die duister gehou, hoewel sommige later snuf in die neus gekry het. (Botha het ’n paar jaar later, in Januarie 1989, weer ’n beroerte gehad wat tot sy uittrede gelei het.)

Volgens die Kaapse neurochirurg prof. Kay de Villiers, wat Botha se breinskanderings destyds gesien en die oudpresident se siektetoestand aan Giliomee bevestig het, gaan dié soort beroerte dikwels gepaard met sielkundige versteurings wat die inhibisie van, byvoorbeeld, woedeuitbarstings kan verminder.

In Augustus 1985, ’n paar maande ná die beroerte en enkele dae voor sy toespraak voor die Natalse NP-kongres (wat ­later as die Rubicon-toespraak bekend sou staan), het die kabinet by die Ou Sterrewag in Pretoria vergader. Hier is verreikende hervormingsinisiatiewe bespreek – inisiatiewe wat die land se internasionale kritici sou oortuig dat die NP-regering ernstig daaroor is om uit die doodloopstraat te kom waarin hy beland het.

Giliomee skryf Botha ­het tydens dié gesprekke niks gesê nie, ’n stilswye wat deur hervormingsgesinde kabinetslede soos Pik Botha en Chris Heunis beskou is as ’n aanvaarding van die voorstelle op die tafel.

Ná die vergadering het amptenare in die departemente van sowel Pik Botha as Heunis begin werk aan ’n konseptoespraak vir die Natalse kongres. Boonop het Pik Botha begin om internasionaal afwagting te skep dat dramatiese hervormings aan die kom was.

Die uiteinde van die gebeure is welbekend. Botha het die hervormingsgesinde toespraak wat vir hom geskryf is, verwerp met die woorde: “Ek sal my eie toespraak hou.”

Sy toespraak op 15?Augustus 1985 het Suid-Afrika uiteindelik in diep finansiële moeilikheid laat beland met miljarde rande wat landuit gevloei het.

Giliomee skryf: “Miskien – en dis... net bespiegeling – het hy ag geslaan op doktersbevele om nie in argumente betrokke te raak (tydens die Sterrewagvergadering) wat hom sy humeur sou laat verloor nie.”

Giliomee meen Botha se iesegrimmige reaksie het aan onverantwoordelikheid gegrens.

“Dit het ook die taak veel moeiliker gemaak om ’n meer gelyke skikking te vind as die een wat uiteindelik onderhandel is.” ­

Die laaste Afrikanerleiers: ’n ­Opperste toets van mag word gepubliseer deur Tafelberg.


Lees Rapport se kommentaarbeleid

Lewer kommentaar op hierdie artikel
21 reaksies
Lewer kommentaar
Kommentaar 0 oorblywende karakters

binne rapport

Weer
Ksd: 13-17°C Showers late. Afternoon clouds. Cool. Pta: 3-23°C Sunny. Mild.
Jhb: 6-19°C Sunny. Mild. Bfn: 2-22°C Sunny. Mild.
Dbn: 8-24°C Sunny. Mild. PE: 9-26°C Morning clouds. Pleasantly warm.
7-dag-voorspelling...

Betrekkinge - Vind jou droomwerk

Internal sales position (AFRIKAANS)

Roodepoort
New East Consulting Services (Pty) Ltd
R5 500 - R28 000 Per Month

Afrikaans speaking receptionists needed

Midrand
New East Consulting Services (Pty) Ltd
R5 500 - R28 000 Per Month

Marketing Executive

Centurion
Umjikelo Recruitment Services

Eiendomme - Vind 'n nuwe huis

Reis - Besoek, Bespreek, Laat Waai!

Magical Massinga

Spend 5 nights at the gorgeous Massinga Beach Lodge in Mozambique and only pay for 4 from R13 220 per person sharing. Includes return flights, accommodation, transfers and romantic turndown.Book now!

Kalahari.com - doen vandag jou inkopies aanlyn

Tablet Asus Nexus 7'' 3G met 32GB nou R1 999

Kry die Nexus 7”-tablet met Wifi & 3G vir slegs R1 999 en bespaar R500! Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Plaas ’n voorafbestelling vir die Xbox One

Die vermaaksentrum wat jou alles-in-een bied – regstreekse TV, flieks, sosiale netwerke en speletjies. Plaas jou voorafbestelling nou!

Tot 50% afslag op haarsorgprodukte!

Bespaar tot 50% op professionele haarsorgprodukte by kalahari.com. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!

Nuwe e-boeke beskikbaar!

Maak jou gereed vir ’n lekker leeservaring wat e-boeke insluit soos Good Morning, Mr Mandela; Laaste dans, Drienie; Die brug na Haven en nog baie meer. Koop nou!

Hisense Infinity Prime-slimfoon

Bespaar R1 000 op die Hisense Infinity Prime 1-slimfoon. Nou R1 999. Aanbod geldig solank voorraad beskikbaar is. Koop nou!